Bloemenbuurt-Zuid: herstel Dudoks zichtassen

Barend Smit, raadslid/fractievoorzitter - Goed zicht vanaf de Clemenssteigers op de ontwerpassen van de aanpalende Dudokwijk lokte een wandeling van de D66-fractie door de Dudokwijk uit. Om de zichtassen met beide voeten op de grond te ontdekken. In een gebied van nationale waarde: Tuindorp-Zuid.

Beschermd dorpsgezicht

Bij de opzet van de eerste twee gemeentelijke volkswoningbouwcomplexen maakte Dudok dankbaar gebruik van de in 1914 gebouwde Clemenskerk. Het eerste volkswoningbouwcomplex (1915-1919) werd gebouwd tussen de Hilvertsweg, Leliestraat, Bosdrift en Neuweg. De 180 woningen werden gegroepeerd rondom twee zichtassen (klik hier voor Dudoks zichtassen-1915). Langs één ontwerpas werd de Geraniumstraat vorm gegeven: vanaf de straat vrij zicht op de Clemenskerk. De tweede ontwerpas loopt vanaf de Neuweg onder de poortwoning met de openbare leeszaal door naar het binnenterrein (hofje) met oorspronkelijk een middenplantsoen. In het tweede volkswoningbouwcomplex (1918-1920) rondom de Geraniumschool heeft Dudok de zichtassen van het eerste complex “verlengd”. Het gebied heeft stedenbouwkundig-historische waarde, omdat de kleinschalige en gevarieerde bebouwing een herkenbaar beeld geeft van de toenmalige (100 jaar geleden!) uitbreiding van Hilversum, gerealiseerd volgens de tuinstadgedachte. Het gebied is dan ook door de rijksoverheid aangewezen als beschermd dorpsgezicht. 

Restauratie/renovatie

Voor Dudok was elke woning een architectonische opgave met deur en raam als ornament, variatie in gevels en kappen en afwisseling in positie en oriëntatie. Dudok wilde de grondslag leggen voor de vorming van doelmatige woonwijken voor ingezetenen die slechts een minimale huursom kunnen betalen (…) veelvuldig toegepaste breking in de rooilijnen zal aan de straten een zeker schilderachtig effect verlenen. Het schilderachtig effect, de verrassende pleintjes en groenstroken zijn inmiddels verdwenen. Het groen heeft plaats gemaakt voor parkeerplaatsen. Om met architect Hans Ruijssenaars te spreken:  tussen de auto’s staan hier en daar huizen geparkeerd. En dat is jammer. Ook de bewoners van de Bloemenbuurt zien het probleem. Uiteraard staan een betere badkamer, keuken, verwarming en isolatie hoog op het verlanglijstje, maar ook meer(!) parkeerplaatsen en meer(!) groen, planten, bloemen en nettere straten. Woningcorporatie Dudok Wonen werkt hard aan de renovatie/restauratie van de woningen. Kozijnen en deuren worden vervangen door authentieke exemplaren. Zelfs op het dubbel glas komt de oorspronkelijke detaillering (roeden) weer terug. D66 zag ook de Dudoks “wybertjesvorm” weer terugkomen.

Openbare ruimte

Om te voldoen aan de eisen voor rijksbescherming moet de gemeente een beschermend bestemmingsplan opstellen. In zo’n bestemmingsplan kunnen de zichtlijnen/ontwerpassen niet ontbreken. Dudok had veel oog voor de openbare ruimte. Niet voor niets heeft D66 ingestemd met de toekenning van 1,6 miljoen euro (stedelijke vernieuwing)  voor het herstel van de openbare ruimte in Bloemenbuurt/Tuinstad-Zuid. Hierbij dient in ieder geval aandacht besteed te worden aan de zichtassen door de Geraniumstraat met vrij zicht op de Clemenskerk. Op dit moment doen de groenbakken en de zig-zag-parkeervakken een aanval op de visuele kwaliteit van de ontwerpas. De oorspronkelijke ruimte voor de openbare leeszaal aan de Neuweg moet zo veel als mogelijk in ere worden hersteld met als uitgangspunt : een groen plein voor de leeszaal en een heldere zichtlijn op de Clemenskerk. Dit valt mooi samen met de visie in het groenbeleidsplan “de gemeente wil het groen voor haar bewoners versterken". D66: herstel het groen en de zichtlijnen!

Deel via: