Bezuinigen en de waarde van cultuur

Barend Smit raadslid/fractievoorzitter - Een stad wordt aantrekkelijker als woongemeente wanneer er voldoende cultuuraanbod is. Zo blijkt uit de Atlas voor gemeenten 2011. De Atlas-onderzoekers tonen aan dat steden met een goed cultureel aanbod hoogopgeleide mensen aantrekken en veel kansen bieden voor de lagere inkomensgroepen. Dat is goed voor de lokale economie. Culturele voorzieningen trekken dienstverlening aan en dat bevordert de werkgelegenheid. De waarde van cultuur is veel hoger dan mensen denken.

Hilversum tuimelt uit de TOP 10

Cultuur is het fundament onder de aantrekkelijke stad. Het is een van de weinige knoppen waaraan beleidsmakers kunnen draaien om de aantrekkingskracht van een stad te vergroten. De Atlas-onderzoekers maken duidelijk dat de toename van de aantrekkingskracht van bijvoorbeeld Arnhem – en zelfs van Heerlen – toe te schrijven is aan investeringen in het culturele aanbod. De waarde van de woningen ligt in de buurt van culturele voorzieningen hoger dan elders. Musea verhogen de waarde van het vastgoed landelijk met ongeveer drie miljard euro, monumenten met negentien miljard. Wonderlijk, dat we in ons cultuurbeleid meer spreken over Hilversum als mediastad in het groen dan als dé stad van de jonge monumenten. De Atlas-onderzoekers vergelijken de 50 grootste gemeenten van Nederland op 40 punten. Wat betreft de woonaantrekkelijkheid komt Hilversum op de 26^ste plaats. De woonaantrekkelijkheid wordt o.a. bepaald door het cultureel aanbod (48e plaats). Vanaf 2000 is Hilversum gestaag bergafwaarts gegaan en uit de TOP 10 van de woonaantrekkelijkheid getuimeld en op plaats 48 terechtgekomen. Die tuimeling is met name veroorzaakt door het cultureel  aanbod. De zichtbaarheid van onze rijks- en archeologische monumenten, cultuurhistorische musea en galerieën blijft achter. Het aantal uitvoeringen popmuziek en theater scoort laag. Daarbij valt op te merken dat de uitvoeringen van De Vorstin nog niet zijn meegenomen. Schouwburg/theater Gooiland is “buiten werking” gesteld. De centrale bibliotheek is weliswaar dynamisch opgeknapt, maar het filiaal Over ’t Spoor is opgeheven.

Veelzijdig cultureel aanbod

Hilversum staat voor een ingrijpende bezuinigingsopgave. Voor cultuur ligt er een zoekopdracht van 1.4 miljoen euro, waarvan in 2011 200.000 euro op grond van praktische mogelijkheden wordt gerealiseerd. Voor de nog resterende bezuinigingsgolven ontwikkelt het College een nieuwe cultuurvisie. Tijdens een Benen-Op-Tafel-overleg schetste wethouder Lon Jooren (VVD) de eerste contouren van een mogelijke visie met als uitgangspunt drie magere programmalijnen, waarlangs de visie vorm gegeven zou worden. Nadeel van zo’n visie is, dat – vroeg of laat – de subsidiecriteria en de bezuinigingen op de culturele voorzieningen uit de magere programmalijnen worden gedestilleerd. Zo’n visie staat in schril contrast met het Collegeprogramma en de conclusies die uit Atlas voor gemeenten getrokken kunnen worden. Juist een veelzijdig cultureel aanbod is van belang voor een aantrekkelijke stad. D66 heeft de wethouder voor en achter de schermen gewezen op het behoud van een veelzijdig aanbod en een culturele  basisinfrastructuur  in Hilversum.  Als uitgangspunt voor de nieuwe visie worden de magere programmalijnen nu los gelaten en het veelzijdig aanbod is inmiddels ingevoegd. D66: Keuzes maken, maar geen culturele kaalslag in Hilversum!”  Op grond van de notitie “Keuzes voor de Toekomst” is er voor 2012 een bezuiniging van 420.000 ingeboekt.

Minder bezuinigen

Op grond van de nieuwe – veelzijdige – visie wordt gezocht naar de resterende 800.000 euro voor de jaren 2013 en volgend. D66 is van mening dat deze laatste zoektocht – fatsoenshalve - niet gaat lukken. Deze laatste zoektocht moet minstens in  relatie tot de bezuinigingen voor 2012 (420.000 euro) worden gebracht. Dat betekent dat de nieuwe, veelzijdige visie afgerond moet zijn voor de begrotingsbehandeling van de cultuurbezuinigingen voor 2012. Pas dan kunnen de culturele instellingen hun bedrijfsvoering in perspectief plaatsen en is voor de raadsleden de (on)redelijkheid van de bezuinigingen te overzien. Om ooit weer terecht te komen in de TOP 10 van aantrekkelijke steden moet er in Hilversum minder bezuinigd worden op de culturele voorzieningen. Cultuuraanbod is niet alleen van economisch belang, maar ook het cement voor de Hilversumse samenleving.

Tijdens de behandeling van de Zomernota zal D66 voorstellen de resterende bezuinigingsgolf à 800.000 euro een kopje kleiner te maken. Dat bedrag moet minimaal gehalveerd worden, t.w. met minimaal 400.000 euro verminderd worden.  Oftewel: van de oorspronkelijke zoekopdracht à 1.4 miljoen moet minimaal 400.000 euro afgetrokken worden. Wordt vervolgd.